Truyền hình thực tế - Kỹ nghệ biến "đom đóm" thành "sao"

Chớp mắt thành "sao"

Những Quách Ngọc Ngoan, Phạm Văn Mách của Cặp đôi hoàn hảo mùa 2011 nổi lên như một hiện tượng. Từ sân chơi thể hình, điện ảnh, họ bước lên sóng VTV3 bảnh bao trong hình tượng các quý ông, song ca với các nữ ca sĩ xinh đẹp. Nhờ sức hút của những bài báo, họ đắt sô (dù là sô song ca - món lạ giữa thị trường ca sĩ solo quá nhiều). Phạm Văn Mách ôm mộng trở thành ca sĩ chuyên nghiệp, thậm chí đã ra album single Hát trên phố dài (gồm ba bài hát bị chê tơi tả mà anh đổ cho là do làm gấp và PR không tốt). Thế nhưng, khi cuộc thi chưa kịp lên sóng mùa thứ hai, tên tuổi họ đã xẹp xuống như chiếc bong bóng xì hơi. Có chăng là Quách Ngọc Ngoan còn được nhớ đến, nhưng với scandal “Don Juan” hơn là tài năng ca hát.

Nhiều thí sinh (TS) đã nhanh chóng “đổi đời” chỉ nhờ một cuộc thi, thậm chí là một đêm thi. Nhờ ca khúc Home “làm tan chảy trái tim các cô gái”, Võ Trọng Phúc đã đạt giá cát sê ngang với một ngôi sao hạng B, trong khi trước đó “thầy giáo” này chỉ là một ca sĩ vô danh. Uyên Linh và Văn Mai Hương, với sức hút từ Vietnam's Idol đã có ngay mức giá cao chót vót mà những ca sĩ vào nghề hàng chục năm cứ phải ngước nhìn. Thậm chí, cả hai còn được “định vị” ở gu âm nhạc văn minh, đẳng cấp - một cái chiếu vô hình mà người làm âm nhạc nào cũng muốn được xếp vào. Tại Sao mai - Điểm hẹn (SMĐH) 2012, những chiếc áo lóng lánh nhưng quá rộng cũng được bộ ba giám khảo khoác lên mình TS qua những danh xưng “ông hoàng R & B”, “ngôi sao nhạc rock”, “bản sao Tùng Dương”, “hoàng tử nhạc pop ballad”… Những danh hiệu to tát đó, ngay cả những ca sĩ gạo cội cũng chưa dám vỗ ngực tự xưng, nay được Tùng Dương, Nguyễn Hải Phong và Huyền Thư ban phát vô cùng dễ dãi khiến TS và một số khán giả ngộ nhận về tài năng âm nhạc của họ.

Những hiện tượng Vũ Song Vũ, Võ Trọng Phúc, những thần đồng tài năng Đăng Quân - Bảo Ngọc (quán quân chương trình Vietnam’s got talent) giờ đã về đâu sau những lời ngợi khen? Minh Hằng – nữ hoàng khiêu vũ đã không còn ai nhắc đến sau khi kết thúc cuộc thi Bước nhảy hoàn vũ. Những “ngôi sao” bước ra từ Tiếng hát truyền hình như Võ Hạ Trâm, Phương Trinh giờ vẫn lầm lũi bước đi trong thị trường âm nhạc mà không thể bứt phá lên được; Tiêu Châu Như Quỳnh, Bùi Anh Tuấn lại phải tìm danh bằng cách tham gia vào một chương trình truyền hình thực tế mới. Chiếc áo “ngôi sao” đúng là quá rộng với họ.

Những TS hát tiếng Anh trong The Voice vốn chưa tròn vành rõ chữ, thậm chí phát âm theo kiểu Việt hóa tiếng nước ngoài nhưng cũng được các huấn luyện viên (HLV) cho lên mây xanh với những lời khen nức nở. Những giọt nước mắt đẫm chất kịch nghệ cộng hưởng với những tràng pháo tay giòn giã (được thu sẵn) chèn vào khiến những khán giả không tỉnh táo dễ bị choáng ngợp. Còn các TS, những người nhận được sự tung hô của các “đại gia” làng âm nhạc, của báo chí chắc không khỏi ngây ngất sung sướng khi mình được thừa nhận là một tài năng mà “sự xuất sắc không đủ để nói về em”, “em nhất định sẽ là một ngôi sao sáng”, “em đã chạm đến trái tim tôi”…

Trong cơn say đó, họ bước ra ngoài cuộc thi với tâm thế của một ngôi sao sáng: được lên bìa báo, được mời hát ở những sự kiện quảng cáo. Hằng Bing Boong, Bảo Anh, Bùi Anh Tuấn ngay sau đêm thi đã có single phát hành trên mạng. Thậm chí ca khúc Nơi tình yêu bắt đầu (Bùi Anh Tuấn) còn nhiều tuần liên tục lọt vào các bảng xếp hạng âm nhạc online và cũng không có gì đáng ngạc nhiên nếu nó lọt top Làn Sóng Xanh hay Bài hát yêu thích. Các TS đã có người quản lý, bắt sô như những ngôi sao thực thụ. Công ty Nhạc Xanh thức thời làm ngay Đêm thần tượng và Giọng hát Việt tại sân khấu Hoàn Vũ. Đồng Lan có hẳn một show riêng, dù chỉ khiêm tốn trong không gian âm nhạc phòng trà. Bảo Anh, Bùi Anh Tuấn liên tục được “kênh thông tin dành cho giới trẻ” lăng xê dưới mọi hình thức với tần suất dày đặc. Từ bộ ảnh đôi, ảnh dự event, ảnh “paparazzi” chụp lén ăn uống đến ảnh “bị fan cuồng đuổi theo”… “Hoàng tử” và “Taylor Swiff của Việt Nam” bỗng chốc trở thành “siêu sao” mà ngay cả các HLV của họ - những ngôi sao hạng A chưa chắc được săn đón như vậy.

Từ ngày lên sóng 19/8, Vietnam's next top model đã tung nhiều chiêu câu khán giả

Tội đồ truyền thông

Thật ra, sức hút của những “ngôi sao truyền hình thực tế” vốn chỉ như chiếc bong bóng và gần như tất cả đã mất hút ngay từ đêm họ bị loại. Truyền thông - trong cái bắt tay với truyền hình thực tế để sản sinh ra không ít những ngôi sao thừa danh tiếng thiếu thực chất.

Từ khi chuẩn bị lên sóng cho đến lúc kết thúc, các chương trình Người mẫu Việt Nam (Vietnam’s next top model - VNNTM), Tìm kiếm tài năng Việt (Vietnam’s got talent), Giọng hát Việt (The Voice), Bước nhảy hoàn vũ (Dancing with the star - BNHV), Cặp đôi hoàn hảo (Just the two of us - CĐHH)… đã được truyền thông đẩy lên đỉnh. Hàng loạt cuộc họp báo cùng tin tức bên lề được cập nhật liên tục trên các báo mạng, trang tin điện tử. Trong một mớ thông tin hỗn loạn, ở một thời điểm nhất định, rất khó để công chúng nhận ra đâu là giá trị thật. Họ bị cuốn theo cuộc chơi, ồ ạt truy cập tìm hiểu tin tức hậu trường mới nhất, làm thành một cơn sóng hâm mộ giả tạo. Đường đi của các chương trình này khá giống nhau. Nếu chương trình dành cho giới giải trí thì từ khâu tuyển sinh, các nhà sản xuất chọn lựa những cái tên “hot” trong giới showbiz, được bảo chứng bằng lượng người hâm mộ lớn. Trong khi đó, chương trình tuyển sinh dành cho người ngoài thì ưu tiên các sự cố, hiện tượng mới lạ, càng bất thường càng tốt. Chương trình có lời qua tiếng lại càng hay. Vietnam's Idol 2012 mới khởi động vòng loại đã có TS mặc áo nữ tu “đại náo”; The Voice xuất hiện những màn moi móc, dè bỉu nhau giữa người cùng giới… Truyền thông không bỏ qua cơ hội, khai thác dồn dập các sự kiện.

Vì sao báo mạng và các trang tin điện tử, đặc biệt quan tâm đến những câu chuyện xung quanh các chương trình truyền hình thực tế? Vì thiếu đề tài, vì được nhà sản xuất ký hợp đồng bảo trợ thông tin? Câu trả lời là bởi cả hai đều cần nhau. Chỉ riêng việc đăng tải chuyện bên lề của The Voice, BNHV, CĐHH… cũng đủ làm tăng lượng truy cập trong thời gian ngắn. Sự hỗ trợ qua lại rất ăn ý giữa các bên gần đây là ví dụ điển hình. Từ ngày lên sóng (19/8), VNNTM đã khiến truyền thông tốn hao nhiều giấy mực xung quanh các “trò” mới. Dẫu biết hành vi mắng lại ban giám khảo, chỉ trích TS quá đáng… chỉ là “chiêu” của một cuộc chơi, nhưng nhiều báo không ngần ngại đăng tất tật. Chính lượng thông tin dồn dập kéo dài suốt tuần đã góp phần làm chương trình ngày càng “nóng”. Vì vậy, không có gì khó hiểu khi cô gái hay khóc nhè như Lê Thị Thúy ở VNNTM 2011 bỗng nổi tiếng bất thường. Thúy càng khóc, khán giả càng bực bội thì chương trình lại càng thu hút, thông tin về Lê Thị Thúy luôn tràn ngập ở các ngày sau.

Đồ rê mí 2012 kết thúc, cậu bé chín tuổi Nhật Tiến mừng vui với danh hiệu quán quân. Trước đó, sau những giọt nước mắt ở đêm thi hát dân ca trong bài Gặp mẹ trong mơ, Nhật Tiến được “mổ xẻ” nhiều ngày trên truyền thông mạng, nhiều bài báo đặt nghi vấn em khóc giả để làm màu. Tự nhiên, cái tên Nhật Tiến nổi trội, thành “sao” trong cuộc thi âm nhạc trẻ em.

Mỗi chương trình luôn có một vài nhân vật nổi bật đủ làm tâm điểm cho hàng chục tờ báo đổ xô vào khai thác chi tiết hình ảnh, đời thường khiến nhân vật bỗng dưng... lộ sáng. Nhìn bề ngoài, tưởng như cả xã hội đang tôn vinh họ nhưng thực ra, họ chỉ được “bơm” trong một cuộc thi mang tính giải trí. Sau cuộc chơi, cơn sốt hạ nhiệt, những nhân vật trên trở thành sao lạc...

Thanh Phúc - Đinh Hà

Nếu không tự chủ được...

* Tiến sĩ tâm lý Nguyễn Thị Bích Hồng: “Việc thổi phồng của truyền thông có hai mặt lợi hại rõ rệt. Những lời tâng bốc này có lợi thế giúp thí sinh (TS) cảm thấy bản thân mình được nâng đỡ, có giá trị tiếp thêm sức mạnh để họ tự tin bước ra sân khấu. Đồng thời, nó còn tác động mạnh mẽ đến người xung quanh, tạo ra thiện cảm đặc biệt với dư luận, nhờ đó TS được đánh giá cao hơn. Vì thế, các đơn vị sản xuất thường dùng chiêu này để tranh thủ sức mạnh bên ngoài. Thế nhưng, cái hại là sẽ để lại ảnh hưởng lâu dài với các TS. Khi nghe những lời tung hô quá đáng, TS không tự chủ, ảo tưởng về bản thân nên không nhìn thấy được khiếm khuyết của mình để học hỏi, sửa chữa, rất dễ xuất hiện trước đám đông với phong thái lố bịch vì ngỡ mình đã là sao”.

Thí sinh Võ Trọng Phúc của Vietnam’s got talent năm 2011 sau thời gian choáng ngợp đã trở lại với đời sống bình lặng

* Ông Phạm Lê Hiếu (Giám đốc Đông Tây Promotion): “Những danh xưng “ngôi sao” của truyền hình thực tế, thực ra chỉ là so sánh tương quan với chính bản thân họ trước và sau khi thi mà thôi, còn để trở thành những ngôi sao thực sự ngoài thị trường giải trí thì tôi chưa thấy. Ngay cả Uyên Linh, được dự đoán sẽ sánh ngang với những ngôi sao hàng đầu, nhưng thực tế bây giờ cô ấy vẫn chưa làm được.

Ở các nước như Mỹ, Hàn Quốc, công nghệ giải trí kết hợp với truyền hình làm thành một quy trình hiệu quả và khép kín. Còn ở Việt Nam, sự bùng nổ các chương trình truyền hình thực tế (sống bằng quảng cáo - khán giả xem miễn phí) không tương thích với sự phát triển của công nghệ giải trí (bán sản phẩm, vé thu tiền), nên truyền hình chỉ là một bệ đỡ giúp giới thiệu các gương mặt cho khán giả, mà chưa có công nghệ đẩy họ thành ngôi sao. Những ngôi sao thực sự ta có, đa phần đều nhờ bề dày hoạt động và sự nỗ lực của chính bản thân họ.

* Võ Trọng Phúc (thí sinh vào chung kết cuộc thi Tìm kiếm tài năng Việt): "Đi thi trong tâm trạng vui là chính, tôi không nghĩ mình tìm kiếm sự nổi tiếng từ cuộc thi bởi tôi cho rằng muốn nổi tiếng phải có quá trình làm việc lâu dài. Tôi may mắn được nhiều người yêu thích nhưng tôi biết rõ đó chỉ là tình cảm nhất thời. Thú thật, thời gian đầu được báo chí nhắc đến dày đặc tôi có hơi choáng ngợp, đi đâu cũng được mọi người nhận ra, hỏi han. Tôi vui vì mình có nhiều bạn hơn, cơ hội được đi diễn nhiều hơn. Nói chung là cuộc thi mang đến cho tôi rất nhiều thứ nhưng dù sao đó cũng chỉ là cơ hội, muốn giữ được tình cảm lâu bền của khán giả thì bản thân mỗi người phải có khả năng thật sự".

* Bùi Anh Tuấn (Thí sinh The Voice): "Sau khi đoạt giải Ngôi sao tiếng hát Truyền hình em cũng được mời đi diễn, nhưng không nhiều như bây giờ. Khi “bỗng dưng thành sao”, ban đầu thì em không quen, cảm thấy áp lực lắm, nhất là khi ra đường cứ bị săm soi, chỉ trỏ. Giờ thì em đã quen rồi và cũng kỹ càng, cẩn thận hơn với hình ảnh của mình khi ra đường và cả trên sân khấu. Ngay cả nhận trả lời phỏng vấn em cũng e dè lắm, vì lên bài nhiều người ta lại bảo là PR. Em và ê kíp cũng chuẩn bị ra mắt bản thu hoàn chỉnh Nơi tình yêu bắt đầu và họp mặt fanclub. Nếu trường hợp xấu nhất là phải dừng chân tại vòng liveshow, thì em cũng đã chuẩn bị sẵn cho mình một kế hoạch B".

Thái Bảo - Đ.H. (ghi)


  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

0 nhận xét:

Đăng nhận xét