Ai đang diễn trên truyền hình thực tế?

Thiều Bảo Trang - thí sinh được cả 4 huấn luyện viên lựa chọn trong tập 4 của vòng thi "Giấu mặt" (chương trình "Giọng hát Việt" 2012).

Chương trình "Giọng hát Việt" được Đài Truyền hình Việt Nam và Công ty Cát Tiên Sa mua bản quyền từ Hà Lan. Bắt đầu từ "The voice of Holland" gây sốt cho giới mộ điệu xứ sở hoa tu lip, hãng NBC của Hoa Kỳ đã sản xuất với tên gọi "The voice" được 47 quốc gia tiếp sóng trong năm 2011 và tạo ra hiện tượng giải trí mới quy mô toàn cầu.

"The voice" cùng "X Factor" trở thành 2 chương trình thu hút nhiều khán giả nhất thế giới. Cơn lốc "The voice" từ phương Tây đã sang phương Đông, sau khi Hàn Quốc mua bản quyền phát sóng trên kênh AXN Asia và Việt Nam có phiên bản "Giọng hát Việt".

Khác với những cuộc thi ca hát trước thường chú trọng yếu tố ngoại hình, "Giọng hát Việt" cam kết chỉ tôn vinh giọng hát và lấy giọng hát làm nền tảng đánh giá.

Vào vòng thi "Đối đầu", các huấn luyện viên không phải dễ dàng để quyết định loại một trong hai thí sinh của đội mình. Khi chọn Thái Trinh mà không chọn Quốc Cường, ca sĩ Hồ Ngọc Hà khẳng định: "Tôi đi theo lý trí chứ không theo cảm tính của trái tim". Vậy cần phải hiểu thảm cảnh kẻ ở người đi này như thế nào? Ca sĩ Trần Lập thổ lộ: "Trong công chúng, người ta có nhiều gu nhìn nhận khác nhau. Khi nhìn nhận ở lĩnh vực không chuyên môn thì có thể không thấy sự khác biệt rõ rệt. Nhưng khi xét đến vấn đề chuyên môn thì không ai giống nhau. Phải có một điểm nhỉnh nào đó và chính huấn luyện viên nhìn ra được điều này. Chúng tôi rất khó khăn khi phải tự tay loại ra những thành viên ưu tú của mình. Nhưng đây cũng chính là nét độc đáo của chương trình mà mọi người không thể phủ nhận được. Tất cả huấn luyện viên lựa chọn đều dựa trên tiêu chí chung của phía nắm bản quyền là nhà sản xuất bên Hà Lan. Chúng tôi không có tiêu chí nào riêng cả. Nhưng đối với tôi, để đến được các vòng sau, các thí sinh phải vững vàng về yếu tố tâm lý, chuẩn bị về thời gian để đáp ứng được bài tập chuyên môn trong luyện tập và có một lực lượng khán giả ủng hộ. Vòng "Giấu mặt" khổ một thì sự khó khăn của vòng "Đối đầu" tăng lên gấp bội. Chỉ trong một tháng trời luyện tập cùng thí sinh, tôi đã sụt 3kg. Chúng tôi không chỉ lao lực về tâm trí mà còn bị suy giảm về sức khỏe. Tôi nói ra để thấy rằng, ngồi ở vị trí huấn luyện viên không phải dễ dàng".

Ban tổ chức "Giọng hát Việt" tổ chức họp báo để giải trình sự cố lộ clip và những ì xèo của dư luận xung quanh cuộc thi này (Tp HCM, chiều 11/9/2012).

Dù muốn dù không vẫn phải thừa nhận vòng thi "Đối đầu" đang tạo ra nhiều căng thẳng cho "Giọng hát Việt". Đó đây đã xuất hiện nhiều ý kiến hoài nghi về sự dàn dựng để gây hiệu ứng nụ cười người này nước mắt người kia. Ca sĩ Tùng Dương cho biết: "Tôi đã từ chối lời mời "The Voice" phiên bản Việt vì tôi cảm thấy mình không phải là người hoạt ngôn, có kỹ năng "diễn mà như không diễn" để đảm bảo tính giải trí của chương trình. Chiếc ghế huấn luyện viên dường như quá "nóng" đối với tôi. Tôi rất khó "khóc" trước đám đông… Sự nở rộ của chiêu trò trong gameshow, chương trình truyền hình thực tế, và khán giả thích xem những gì thực tế nhưng khi xem, tôi lại thấy chẳng thực tế tý nào. Họ đang diễn. Đứng trước ống kính, họ không thể như đời thường được. Từ sự diễn ấy mà khán giả nghĩ là thật thì quả là nguy hiểm. Quá nhiều chương trình truyền hình thực tế kiểu như hiện nay, có thể khiến nghệ thuật thụt lùi".

Thế nhưng, mối quan tâm của công chúng đối với "Giọng hát Việt" đã được đẩy lên đỉnh điểm khi một clip dài 8 phút xuất hiện trên mạng internet mang tính tố cáo sự dàn dựng kết quả trong sân chơi này. Người hâm mộ "Giọng hát Việt" chơi vơi giữa nhiều cảm xúc khác nhau. Phải chăng lòng tin và sự chờ đợi của khán giả "Giọng hát Việt" đang bị bỡn cợt một cách cay độc?

Đoạn băng được xem như "bí mật khủng khiếp" của "Giọng hát Việt" vừa tung lên Youtube đã lập tức lan truyền với tốc độ chóng mặt, và kèm theo là dư chấn phẫn nộ và thất vọng của công chúng, do đó bất kỳ phán xét nào về tính chân thật trong clip cũng vô tình gây thêm rắc rối cho đời sống văn hóa hôm nay. Liệu hai đơn vị phối hợp tổ chức "Giọng hát Việt" là Công ty Cát Tiên Sa và Đài truyền hình Việt Nam có khả năng điều hòa dư luận nóng bỏng đang tiếp diễn kiểu tam sao thất bản không? Bằng thái độ cầu thị, Tiến sĩ nghệ thuật học Nguyễn Quang Minh - Tổng Giám đốc Cát Tiên Sa khẳng khái cho rằng: "Ban tổ chức không thể lẩn tránh trách nhiệm. Thực sự khâu nhân sự đã không lường được tình huống phức tạp có thể xảy ra!".

Đoạn clip "bí mật khủng khiếp" còn tiết lộ danh sách các thí sinh được sắp xếp sẵn để đi vào vòng liveshow. Chưa biết soi mói được "kịch bản" từ đâu nhưng clip thông báo Bảo Anh (đội Trần Lập), Đồng Lan (đội Đàm Vĩnh Hưng), Đặng Thị Thu Thủy (đội Thu Minh) và Thiều Bảo Trang (đội Hồ Ngọc Hà) sẽ là top 4 của chung kết, và cuối cùng Thiều Bảo Trang sẽ đăng quang "Giọng hát Việt". Nếu thật vậy thì thí sinh còn thi thố để làm gì? Nếu thật vậy thì giám khảo còn vỗ tay tán thưởng hoặc rơi lệ xót xa để làm gì? Nếu thật vậy thì khán giả còn hồi hộp để làm gì? Sẽ là một bi hài kịch đau đớn nếu những thị phi quanh clip về "Giọng hát Việt" không được hóa giải một cách minh bạch và thấu đáo!

Ban tổ chức "Giọng hát Việt" quyết định có một buổi họp báo bất thường với mong muốn đưa cuộc thi này lướt qua tâm bão. Chiều 11/9/2012, Sài Gòn mưa lác đác ở nhiều nơi. Đúng 16h, khu vực khách sạn Riverside - quận 4 mưa nặng hạt, nhưng lũ lượt phóng viên kéo đến. Theo quan sát của chúng tôi, số lượng phóng viên đến dự gấp hai lần so với buổi họp báo giới thiệu "Giọng hát Việt". Như một cách đề phòng bất trắc, Ban tổ chức mời cả một đội bảo vệ chuyên nghiệp để giữ trật tự. Tất cả thí sinh vượt qua vòng "Giấu mặt" đều được mời đến dự. Trước khi khai mạc họp báo, Ban tổ chức tuyên bố chỉ được chụp ảnh, còn quay phim thuộc độc quyền của… Đài Truyền hình Việt Nam khiến nhiều tay máy tiu nghỉu. Chủ tọa họp báo gồm Tổng Giám đốc Công ty Cát Tiên Sa, bốn huấn luyện viên và Giám đốc âm nhạc Phương Uyên.

Nhân vật "nóng" Phương Uyên mở đầu họp báo bằng sự hối hận: "Tôi xin lỗi vì đã làm chương trình này trở nên hỗn độn. Tôi rất ghét scandal, không ngờ có ngày mình thành… big scandal. Tôi xin lỗi vì đã nói năng bỗ bã, và sẽ rút kinh nghiệm. Tôi cam đoan cuộc thi đến giờ phút này hoàn toàn trong sáng. Vì áp lực quá nhiều, tôi xin rút khỏi vị trí Giám đốc âm nhạc của Giọng hát Việt!". Tiếp lời, ông Nguyễn Quang Minh cho biết đã gửi đơn khiếu nại đến cơ quan an ninh để làm rõ về clip gây xáo trộn "Giọng hát Việt".

Ca sĩ Thu Minh, ca sĩ Hồ Ngọc Hà và ca sĩ Trần Lập đều giữ vẻ ôn tồn. Riêng ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng thăm dò ý kiến của các thí sinh "Giọng hát Việt", ai thấy nhạc sĩ Phương Uyên không nên rời chương trình thì giơ tay lên. Đồng loạt tất cả thí sinh đều giơ tay và hò reo khiến… Phương Uyên xúc động rơi nước mắt. Có lẽ đó là màn trình diễn ấn tượng nhất của "Giọng hát Việt" 2012!

Suy cho cùng, dù cam kết "chỉ tôn vinh giọng hát" thì "Giọng hát Việt" vẫn mang đậm tính chất của một chương trình truyền hình thực tế với đầy đủ các chiêu trò nhằm mục đích lớn nhất là "câu view" rất …Việt Nam. Tất cả các chiêu trò ấy có một tên gọi chung là "diễn".

Có lẽ sẽ là quá ảo tưởng, nếu kỳ vọng rằng sau những màn diễn, sau "sự cố" dẫn đến chuyện phải họp báo, thanh minh, xin lỗi ì xèo, "Giọng hát Việt" sẽ tìm và tôn vinh được một tài năng ca hát thật sự cỡ Susan Boyle cho nền ca nhạc nước nhà. Khán giả dễ tính bảo "chỉ cho vui" cũng được, còn khó tính có gọi thẳng là trò này trò nọ chắc cũng chẳng oan ức gì!